Pierwsza chemia za nami. Dużo strachu było – choć na razie wygląda na to, że nieco na wyrost. Po powrocie M. była wyraźnie osłabiona, blada, wieczorem trochę jej się kręciło w głowie i strasznie chciało się spać. I na razie na tym się „objawy niepożądane” kończą: dziś rano wstała w zupełnie dobrej formie, już nie taka blada, choć jeszcze dość słaba. Łyknęła garść pigułek co nam je Pani Doktor przepisała i… poszła do przedszkola, oczywiście. Jakby się gorzej poczuła, ma dzwonić.

Nie wiemy, rzecz prosta, jak będzie dalej – Pani Doktor mówiła, że czasami pierwszy dzień jest OK, a potem bywa gorzej… Ano, zobaczymy.

A w szpitalu na Madalińskiego M. leżała sobie na wygodnym fotelu, wyglądającym jak krzyżówka fotela dentystycznego z lotniczą klasą business. Po jej prawej stronie leżała z taką samą kroplówką siostra zakonna, franciszkanka z Lasek, która wróciła do Polski po dziewięciu latach pracy w Indiach. A po lewej stronie – niezwykle sympatyczny i uśmiechnięty mocno starszy pan, który po paru chwilach rozmowy okazał się być księdzem.

Wsparcie duchowe – bez zastrzeżeń…

Zobaczymy, co dalej.

No, to wygląda na to że wszystko jasne.

Wyniki biopsji nie pozostawiają żadnych wątpliwości: rak piersi. I to jest ta zła wiadomość.

Dobra jest taka, że – jak powiedział nasz lekarz prowadzący – taki nowotwór w takim stadium jest „wyleczalny w 100%”.

– Ja wiem, że pani ma przed oczami chorobę swojej mamy – dodał. – Ale proszę mi wierzyć: akurat w tej dziedzinie te trzydzieści lat to jest cała epoka. Zmieniło się wszystko. Nawet chemioterapia wygląda zupełnie inaczej: jest mniej niszcząca, a znacznie skuteczniejsza. I droga jak jasna cholera, ale to już nie pani kłopot…

Tyle, że to oczywiście trochę potrwa i – jak przyznał lekarz – może to być dość trudny czas. Najpierw będzie najprawdopodobniej jakaś chemia, żeby drania zmniejszyć i wykasować ewentualne komórki nowotworowe snujące się gdzieś po organizmie. Potem – operacja. A po operacji może być potrzebna jeszcze jakaś mała chemia, żeby – jak to pan doktor ujął – „dobić gada”.

I tylko – co podkreślił bardzo mocno – w takiej chorobie bardzo ważne jest nastawienie. – Musi pani podnieść głowę i walczyć! – powiedział. – Bo przecież ma pani dla kogo.

W najbliższy wtorek zbiera się konsylium, które zadecyduje o konkretach leczenia – bo dziś to już nie jest tak, że po prostu „chemia”. „Chemii” jest kilkadziesiąt rodzajów, w zależności od typu nowotworu, jakichś tam markerów etc. I żaden lekarz – nawet chirurg–onkolog – sam takiej decyzji nie podejmie. Więc zbierają się „wszyscy święci” – chirurdzy, specjaliści od chemioterapii, od radiologii, od diagnostyki obrazowej, od czego–tam–jeszcze i razem podejmują decyzję.

No i tak to wygląda. Ciężki okres przed nami, ale – do cholery! – przejdziemy przez to. Nie ma innej opcji.

Moje zadanie na teraz: nie pozwolić, żeby M. się dołowała. Chęć życia i wola walki.

Drodzy czytelnicy moi – znajomi, przyjaciele i Wy, przypadkowi: jeśli macie takie zwyczaje, módlcie się za nas. Jeśli macie inne – myślcie o nas ciepło.

Tylko nie dzwońcie teraz wszyscy z pocieszaniem, bo Was ukatrupię… Jak już – to piszcie maile. Do mnie.

Dziwny czas.

Codzienne życie się toczy. Potwory do szkoły, ze szkoły, na jakieś zajęcia. Obiad zrobić, kawę zaparzyć, na zakupy pójść. Wszystko niby jak zwykle.

A jednak inaczej. Czekamy – a wiadomo, że nie ma nic gorszego niż czekanie.

Dziś wiadomo, że wyniki już są – musi je tylko lekarz opisać. Więc jutro pędzimy do lekarza. Najprawdopodobniej – dowiedzieć się kiedy do szpitala, na wycinanie.

Nagle okazuje się, ze wokół nas jest całe mnóstwo osób, które przeszły przez to samo. Mama znajomej, mama innej znajomej, kuzynka kolegi, opiekunka do dziecka u Pani A., siostra koleżanki… Większość miała tylko operację – i starczyło. Niektóre jeszcze przeszły jakąś chemię. Wszystkie żyją, dobrze się mają, nie mają żadnych nawrotów, są zdrowymi osobami. To dodaje ducha i pozwala spojrzeć na całą historię z perspektywy, którą pokazał nam doktor S. „To jest choroba. To się leczy. Najczęściej z dobrym skutkiem.”

I tylko to czekanie, cholera, jest nieznośne.

Wizytę mamy jutro – albo, jeśli jutro nie wyjdzie, w następny wtorek. Tydzień to bardzo szybko, i tak naprawdę – jak powiedział pan doktor Ś. – to ZUPEŁNIE wystarczające tempo działania. Ale oczywiście lepiej byłoby, gdyby udało się jutro. Nawet jeśli obiektywnie ten tydzień nic nie zmienia, to subiektywnie na pewno im szybciej, tym lepiej (bo każdy dzień to kolejny dzień nerwów…).

Doktor Ś. uspokoił jak mógł. Że spokojnie, że przede wszystkim dokładna diagnostyka. I że – no właśnie, przeciętny zdenerwowany pacjent w taki sposób nie myśli… – ta diagnostyka powinna być przede wszystkim DOKŁADNA i PEWNA, i że to jest ważniejsze niż „szybka”. Że lepiej poczekać tydzień i zrobić badania w dobrym i pewnym ośrodku, niż zrobić je „natychmiast” bez takiej pewności.

Powiedział też, że po pierwsze jeszcze nic nie wiadomo, a po drugie nawet jeśli cholerstwo okaże się złośliwe, to naprawdę nie oznacza od razu nie wiadomo czego. „Nawet jeśli to rak, to wcześnie wykryty jest wyleczalny. To jest po prostu choroba przewlekła. To się LECZY.”

Do doktora Ś. mamy ogromne zaufanie – potwierdzone zresztą historiami wielu osób znajomych.

Tyle, że najgorszy jest czas czekania – M. się strasznie denerwuje… Także dlatego, że jej matka 20 lat temu zmarła na raka.

Ale to było 20 lat temu (a sam początek choroby – nawet 30). Inny świat, inna diagnostyka, inna medycyna, inne możliwości.

A tymczasem trzeba jakoś normalnie żyć – szykować się do rozpoczęcia nowego roku szkolnego, w szkole Potworów i w przedszkolu u M. I dobrze – im więcej pracy, tym mniej czasu na głupie myśli.

***

Trochę nie mam siły ani nastroju pisać teraz o wakacyjnej wyprawie. Na Picasie można pooglądać wybrane zdjęcia – dają jakieś wyobrażenie.

Teraz tylko kilka myśli na szybko:

1. Do listy miejsc które Koniecznie-Kiedyś-Trzeba-Dokładnie-Zwiedzić dołączają:

– Słowacja. Od polskiej granicy przez trzy czwarte drogi na Węgry jedzie się przez góry, góry, góry. Wysokie Tatry, Niskie Tatry, Mała i Wielka Fatra… Bajka po prostu.

– Słowenia. Góry, zamki, jaskinie, ludzie mili, drogi świetne, ceny umiarkowane.

– Chorwacja. Pięknie, tylko z uwagi na Potwora Najmniejszego byliśmy w niej dość niedaleko (tylko na Istrii). Kiedyś trzeba by tam pojechać dalej. Pięknie jest.

– ALPY. Zawsze jak oglądałem zdjęcia z Alp, to myślałem sobie że są bardzo podobne do Tatr. „Góry typu alpejskiego”… A guzik. Alpy mają coś, czego na zdjęciach nie widać: są po prostu OGROMNE. Kiedy staliśmy pod Großglocknerem, ten ogrom po prostu zapierał dech. Großglockner – najwyższy szczyt Austrii – ma „tylko” 3798 metrów npm, ale jest drugim w Alpach szczytem pod względem wybitności (inaczej zwanej minimalną deniwelacją względną) – wynosi ona ponad 2,4 tysiąca metrów. Żeby to sobie wyobrazić: to tak, jakby się patrzyło na Rysy… z poziomu morza.

Drogi w Alpach… Specjalnie pojechaliśmy z Włoch do Austrii nie główną autostradą, tylko boczną drogą, przez Tolmezzo i dalej na przełęcz, na której znajduje się granica (niecałe 1400 metrów npm). Serpentyny takie, że w głowie się kręciło. A następnego dnia pojechaliśmy drogą o nazwie Großglockner-Hochalpenstrasse (także TUTAJ). Coś niewiarygodnego. Zjeżdżając o mało nie spaliliśmy hamulców – ale to już, jak mawiał Kipling, zupełnie inna historia…

Tak, nie jest dobrze. Jak bardzo jest niedobrze, okaże się za jakiś tydzień – dwa.

Znajomych, przyjaciół i Tych, Którzy Mają Takie Zwyczaje uprasza się o modlitwę. A pozostałych – o ciepłe myśli przynajmniej. 

Kto ma wakacje, ten ma. M. z Potworami była tydzień w C., u rodziny – ale Puchatek tylko ich zawiózł i przywiózł, a przez ten tydzień pracował i przyglądał się, jak panowie fachowcy remontują łazienkę.

Łazienka wyremontowana, po dziesięciu (!) latach mieszkania w Puchatkowie. I teraz mamy najpiękniejszą łazienkę na świecie. M. powiedziała, że może w niej zamieszkać…

***

Za kilka dni jedziemy na Wyprawę Wakacyjną Właściwą. Początkowo w planach była Chorwacja (taaak, wiem, jakież to pospolite 😉 – ale z różnych przyczyn okazało się, że w Chorwacji będziemy najwyżej dwa dni. Będzie za to Słowenia, być może 2 dni we Włoszech (na włoskim wybrzeży Adriatyku, w okolicach Triestu…), a w drodze powrotnej planujemy przejechać przez Alpy. Co z tego wszystkiego wyjdzie? Się zobaczy. Namiot już się cieszy na wyjazd…

***

Kusi mnie otwarta droga. Jechanie w nieznane, bez konkretnego celu, chłonięcie nowych widoków i nowych odgłosów. To oczywiście nie do końca do zrobienia z czterolatkiem na pokładzie… Ale mam nadzieję, że będzie dobrze.

M. postanowiła, że namrozi truskawek na zimę. I inne przetwory poprodukuje. Więc razem z koleżanką D. pojechały na giełdę w Broniszach, żeby hurtowo kupić rzeczone owoce. Bo tam najdroższe i najładniejsze truskawki kosztują połowę tego, co „na ulicy” te najtańsze.

No i kupiły.

Wiecie, jak wygląda 20 (słownie – dwadzieścia) kilo truskawek na raz? Bo ja już wiem.

Człowiek uczy się całe życie. Ja właśnie dowiedziałem się, ile truskawek jestem w stanie zjeść na jedno posiedzenie. Za dużo.

Pro memoria:

1. Do cięcia grubego plastiku bardzo ostrym nożem należy zakładać rękawice ochronne.

2. Punkt 1. jest szczególnie istotny w przypadku osób, którym sprawne ręce potrzebne są do zarabiania na życie.

3. Plastikową bańkę po wodzie należy zawsze ciąć od siebie. Nigdy w kierunku ręki trzymającej bańkę.

4. Bardzo ostry nóż ześlizgujący się z ciętego plastiku przecina skórę na dłoni nawet nie zwalniając ruchu.

5. Mięsień poduszki kciuka też.

6. Na szczęście na kości się zatrzymuje.

7. Mięsień przebity nożem na głębokość 2 centymetrów boli jak cholera.

8. I krwawi jak jasny szlag.

9. Jedną ręką nie da się założyć sensownego opatrunku.

10. Jadąc na izbę przyjęć, należy wziąć ze sobą trochę dodatkowej gazy / ligniny / chusteczek higienicznych, aby czekając w kolejce do chirurga nie zalać krwią serdeczną podłogi. W końcu panie sprzątaczki i tak mają dość roboty…

*** 

– Miał pan pecha – powiedział z głębokim westchnieniem chirurg opatrując rękę, kiedy udało mu się już zatamować krew (obyło się nawet bez szycia, kto by pomyślał…).

– To nie miało nic wspólnego z pechem, panie doktorze – odparł Puchatek z przekonaniem. – To była zwykła głupota, niestety…

Pierwsza komunia się odbyła. Sama uroczystość przebiegła bez większych zgrzytów – może nie licząc księdza proboszcza, który zaczął kazanie od tego, że będzie mówił krótko, po czym mówił długo. Niestety. (Bo z kazaniami naszego proboszcza to jest trochę jak w starym żydowskim dowcipie:

– Wiesz Icek, ten gość co przemawiał wczoraj na zebraniu mówił godzinę bez przerwy…

– A o czym mówił?

– A tego, widzisz, akurat nie powiedział…)

A potem jeden z pierwszokomunistów, składając uroczyste podziękowania, w nerwach i tremie palnął na cały kościół, prosto w mikrofon:

– Kochany książę proboszczu!…

Wszyscy parsknęli śmiechem. Książę Proboszcz też.

***

Goście przyszli, pojedli, pogadali i poszli. Było naprawdę miło, rodzinnie, a po południu także koleżeńsko. Piłka dostała jakieś tam prezenty – ale niewielkie, bo Puchatki twardo wszystkim mówiły, że NIE O TO CHODZI i drogich prezentów sobie nie życzą. Wyjątkiem był prezent od dziadka: obiecany i dawno przez Piłkę wymarzony aparat fotograficzny – ale było zaznaczone, że jest to jednocześnie prezent na imieniny, które Piłka też ma „na dniach”. Aparat małpka, maleńki, ale – jak to dzisiejsze małpki – ma sto tysięcy funkcji i bajerów. Piłka jest szczęśliwa jak ciele w grochu.

***

A pies marki malamut miał wczoraj operację. Prawdziwą. W narkozie. Resekcja dwóch sutków (nowotwór) i sterylizacja (bo bez niej nowotwór powiedziałby prawdopodobnie „zaraz wracam”). Wczoraj był bardzo biedna, dziś już chodzi i je, humor jej powoli wraca.

Pies ma lat dziesięć – więc jak na spore bydlę niemało – ale poza wykrytym właśnie guzem jest zdrów jak byk. Więc chyba będzie dobrze.

Puchatek tylko przez grzeczność nie powie, ile go ta operacja kosztowała… 

Tak, to już w niedzielę – Pierwsza Komunia Piłki.

Sama Przed-Pierwszokomunistka podchodzi do tego na spokojnie. A jej rodzice?…

Rodzice są zmęczeni. Zmęczeni ogólną atmosferą, rozłożeniem akcentów, różnymi drobiazgami które – nawet jeśli nie należą do najwyższej kategorii ważności – po prostu irytują. Nie chce mi się pisać o co konkretnie chodzi – szkoda czasu. Ale mogę Wam powiedzieć, na czym polega problem w szerszej perspektywie.

No bo tak: w zasadzie nie jest źle. Ksiądz proboszcz jest jaki jest (to temat na oddzielną notkę… Może kiedyś…) – nie jest to może nasz ideał kapłana, ale „da się wytrzymać”, a poza tym w przygotowania pierwszokomunijne w zasadzie się nie wtrąca.

Ksiądz wikary – człowiek dość młody, sympatyczny, a przy tym „wierzący”: jak mówi kazanie czy rozmawia z dzieciakami, to widać że to co mówi nie jest dla niego czystą teorią, że naprawdę tym żyje, że jest w tym swoim głoszeniu bardzo uczciwy.

Siostra, która przygotowuje dzieciaki też nie jest zła. Co prawda ta która to robiła w ubiegłym roku była zdecydowanie lepsza, ale i tej trudno coś zarzucić. Jest miła, ciepła, potrafi z dziećmi rozmawiać, a przy tym naprawdę ma „poukładane w głowie”, herezji nie głosi i w ogóle – poza drobiazgami – trudno się do czegoś przyczepić.

O co nam w takim razie chodzi?…

Rozmawialiśmy z M. – nie tylko o zbliżającej się komunii, ale w ogóle o naszej parafii – i doszliśmy do wniosku, że wiemy na czym polega nasz problem: my po prostu mamy zawyżone standardy.

Od wielu, wielu lat żyjemy oboje (najpierw oddzielnie, a od jakiegoś czasu wspólnie 😉 w środowisku, w którym pewne sprawy są po prostu oczywiste. Od wielu lat obracamy się wśród ludzi, dla których wiara jest sprawą istotną – i którzy tę wiarę traktują serio. A „serio” – to dla nas znaczy także „rozumnie”, nigdy bezmyślnie. Przyzwyczailiśmy się do tego, że myślimy. Że słuchamy. Że widzimy. Że znak ma znaczyć, a nie tylko „być”. Że każde słowo ma swoje znaczenie. Że wiara (a więc także sakramenty) to przede wszystkim relacja. Czy też, inaczej mówiąc, spotkanie.

Przyzwyczailiśmy się do współpracy z kapłanami reprezentującymi pewien poziom – nawet jeśli nie intelektualny (ludzie są różni), to przynajmniej duchowy. Przyzwyczailiśmy się do tego, że od kapłanów (podobnie zresztą, jak od siebie samych…) trzeba wymagać. Że poprzestawanie na poziomie „średnim” prowadzi donikąd. Że podążanie po linii najmniejszego oporu jest bez sensu. Że „if something is worth doing – it’s worth doing well”.

„Magis” mówił Ignacy Loyola. „Wypłyń na głębię” – wołał słowami Chrystusa Jan Paweł II.

I może dlatego tak trudno nam znieść sytuację w której na pierwszy rzut oka nic złego się nie dzieje, ale w której wszystko (z założenia, intencjonalnie) jest tak absolutnie przeciętne.

Irytuje nas, że dzieci dziewięcioletnie traktuje się jak przedszkolaki. Że wszystkie „wierszyki” i „podziękowania” napisane są takim językiem, jakby ktoś chciał stworzyć karykaturę. Że myli się „poziom dziecka” z infantylizmem.

Irytuje nas, że w czasie przygotowań do komunii więcej (znacznie więcej…) czasu poświęca się na ustawienie dzieci w równych rządkach i nauczenie jak mają łapki składać – niż na wprowadzenie ich ciut głębiej (choć na ich poziomie intelektualnym, oczywiście) w to, czym właściwie jest Eucharystia.

Płaskie to wszystko. Nijakie. Sztampowe. Schemat goni schemat. Widać to szczególnie w języku, jakim się o tym wszystkim mówi – i jakim każe się mówić tym dzieciom.

Nasza Piłka i tak ma ulgowo – bo w domu usłyszy co i jak… I coś tam przyswoi…