…i dalej

Epopei ciąg dalszy. Od poprzedniego wpisu minęły dwa tygodnie. Co się przez ten czas zmieniło?… To zależy, o czym mówimy. Jeśli chodzi o stan fizyczny teścia – w zasadzie nic. Stan jest taki sam jak zaraz po udarze. Jedyna zmiana na plus dotyczy mowy (zaraz po udarze była kompletnie niezrozumiała, teraz można zrozumieć większość z tego, co mówi). Ale po pierwsze ta zmiana zaszła już ponad miesiąc temu, a po drugie – dotyczy wyłącznie strony technicznej, wymowy, artykulacji. Bo co do treści…

W tym miejscu dochodzimy do drugiego punktu, czyli stanu mentalnego (czy też, mówiąc bardziej precyzyjnie, kognitywnego). Tu zmiany są. Wyraźne, konsekwentne, większe z każdym tygodniem. Tyle, że są to zmiany na gorsze. To, co pisałem dwa tygodnie temu, jest już w zasadzie nieaktualne… Teść coś tam mówi, nawet w miarę wyraźnie, ale sensu w tym nie ma. Stopniowe pogarszanie się funkcji kognitywnych jest ewidentne nawet dla kompletnego laika.

W środę tydzień temu zadzwonił do nas lekarz prowadzący z Międzylesia. Bardzo delikatnie i taktownie powiedział nam, że dalszy pobyt teścia w klinice rehabilitacyjnej po prostu nie ma sensu. Spytał, czy możemy przyjechać i porozmawiać. Jasne, mogliśmy.

Rozmowa była dość długa, ale to, co usłyszeliśmy (z ogromną życzliwością i empatią zresztą) można w zasadzie sprowadzić do trzech punktów. Raz: rehabilitacja nic nie daje, po części dlatego, że zapewne nie ma szans (za duże uszkodzenia), po części dlatego, że pacjent nie współpracuje. Dwa: pacjent nie współpracuje, bo ewidentnie już po prostu nie rozumie, o co chodzi, gdzie jest i co mu robią. Cytując lekarza: jest trochę jak małe dziecko, które nie wie, czego od niego oczekują, boi się, cierpi – więc się wyrywa, krzyczy, próbuje odpychać rehabilitantów i fizjoterapeutów. Trzy: w tej sytuacji trzymanie go w klinice rehabilitacyjnej (gdzie, zgodnie z umową z NFZ, pacjent musi mieć dwie i pół godziny rehabilitacji dziennie) jest nie tylko bez sensu, ale wręcz ze szkodą dla pacjenta, bo nie tylko nic nie daje, ale jeszcze powoduje cierpienie.

I to by było tyle, jeśli chodzi o te szesnaście tygodni. Spędził tam trzy.

Co to dla nas oznacza? Że musimy mu poszukać innego miejsca. Oczywiście to nie jest tak, że oni go zaraz wypisują – rozumieją, że znalezienie tego miejsca chwilę potrwa, więc dadzą nam tydzień, może trochę dłużej…

O sytuacji z ZOL-ami pisałem już w poprzednim wpisie. Czas oczekiwania „na NFZ” – około roku. Prywatne – to straszne koszty. Trzeba by szukać takiego prywatnego ZOL-u, który ma też umowę z NFZ, więc pacjent po kilku miesiącach „płatnych” automatycznie – kiedy przyszłaby jego kolejka – przeszedłby na Fundusz. Czy są takie miejsca? Są. Ile te kilka miesięcy kosztuje? Dużo. Bardzo.

I tu wkracza Opatrzność w postaci cudu (w zasadzie nawet bez przenośni). Nagle, w jakiś kompletnie niespodziewany sposób, w czwartek (dzień po rozmowie z lekarzem) okazało się, że jest szansa na ZOL „na NFZ”. W zasadzie od zaraz. Jak i dlaczego – napiszę Wam, jak (…jeśli…) będzie po wszystkim, ale jeśli to się uda, to naprawdę będzie można mówić o cudzie.

Rozmowa w czwartek. Czy zdoła pan jutro złożyć wszystkie papiery? No nie, jutro nie zdołam, muszę jechać do Międzylesia po dokumenty, muszę jeszcze kilka rzeczy wydobyć z jego domu. A w poniedziałek? Tak, do poniedziałku zdążę. No to w poniedziałek, jak najszybciej.

Piątek i sobota w biegu, ale w efekcie w poniedziałek rano wszystkie papiery trafiły na miejsce. No, nie wszystkie, oczywiście, bo dziś dostałem telefon, że potrzebują jeszcze tego i tamtego. Jasne, nie ma problemu, całą dokumentację medyczną mam w formie cyfrowej, może być mailem, czy mam przywieźć? Może być mailem. Poszło.

Jutro (w czwartek 15 października, we wspomnienie wielkiej karmelitanki, świętej Teresy z Ávila…) będzie decyzja podjęta przez lekarza kwalifikującego do ZOL. Teoretycznie nie ma żadnych racjonalnych powodów, żeby decyzja miała być negatywna. Wszystkie papiery się zgadzają, teść podpisał zgody (…choć Bogiem a prawdą trudno mi powiedzieć, czy rozumiał, co podpisuje… Ale to już między nami). Stan chorego ewidentnie predysponuje go do takiej placówki… Wiecie, co to jest skala Barthel? To takie narzędzie kliniczne do oceniania skali samodzielności pacjenta. Jest ileś tam punktów opisujących podstawowe czynności (jedzenie, ubieranie się, higiena osobista…). W każdym punkcie można dostać 0, 5 lub 10 punktów. 0 oznacza, że pacjent jest w tej sprawie całkowicie niesamodzielny i zależny od innych, 5 – że może to zrobić z pomocą drugiej osoby, 10 – że może to robić samodzielnie. Każdy pacjent, który na skali Barthel ma poniżej 40 punktów uznawany jest za osobę wymagającą stałej, całodobowej opieki.

Teść obecnie ma 5 punktów. I nic nie wskazuje, żeby miało się to zmienić.

Tak więc – jak napisałem – nie ma żadnego racjonalnego powodu, żeby decyzja była negatywna. Ale, jak wiadomo, powody nieracjonalne też często decydują. Jakieś znajomości. Jakieś układy… Więc myślcie o nas jutro ciepło. Bo jeśli to się nie uda, to naprawdę nie wiem, co zrobić. A czas nam się kończy.

***

A ja? Jestem strasznie zmęczony (tak, wiem, że ostatnio powtarzam to do znudzenia). Mam bardzo, bardzo dość. Chciałbym wyjechać choć na kilka dni – ale nie mam na to szans. W ostatnią niedzielę w liturgii mszalnej był śpiewany Psalm 23. „Pan jest moim pasterzem…”. Słowa z drugiego wersetu uderzyły mnie jak nigdy:

Pozwala mi leżeć na zielonych pastwiskach. Prowadzi mnie nad wody, gdzie mogę odpocząć…

Wizja tych zielonych pastwisk i wód, nad którymi można usiąść i odpocząć przypomniała mi Szkocję. Bardzo chciałbym się tam teraz wybrać.

Lepiej już było

Nieco monotematycznie, ale co zrobić. Takie życie.

Nic (rzecz prosta) nie idzie gładko i po prostu. Wczoraj byłem u teścia, rozmawiałem z lekarką prowadzącą i z panią psycholog. Generalnie: nie jest dobrze, a lepiej już było. Współpraca z jego strony z rehabilitantami jest… dosyć średnia. Czasami współpracuje. Czasami nie. Czasami jest nieco bardziej przytomny i świadomy, czasami nie. Przy czym to „czasami nie” jest zdecydowanie częstsze, niż „czasami tak”. O ile na początku – niezależnie od problemów z mówieniem – ewidentnie był przytomny, świadomy i wiedział, co się dzieje, o tyle teraz ewidentnie jest „gdzie indziej”. Wczoraj mówił do mnie coś o Orle Białym (?) i o dwunastu milionach, które ktoś rozdaje. Kto rozdaje, komu? I gdzie, bo sam bym chętnie wziął…? Myślałem, że na takie żarty przynajmniej się uśmiechnie, ale wyraźnie kompletnie nie wiedział, o czym mówię. A w ogóle to on chce, żeby Mietek do niego przyszedł. Mietek Kowalski (imię i nazwisko zmienione, nie znam człowieka, ale nie będę tu wrzucał prawdziwych imion i nazwisk, dla obrazu sytuacji i tak są nieistotne). No więc Mietek ma przyjść. Mietek! MIETEK, ty ch…, gdzie jesteś?!

…i tak dalej.

Lekarka kazała mi potem stanąć z boku, tak, żeby mnie nie widział, żeby mi pokazać jego splątanie. Zadawała mu pytania (bardzo sympatycznie, z uśmiechem, z życzliwością). Jedyne pytanie, na które odpowiedział „poprawnie”, dotyczyło tego, jak się nazywa. A potem:

– Gdzie pan jest, panie L.?

– Na Mazowszu.

– No dobrze, ale gdzie na Mazowszu? Czy jest pan w domu?

– Nie.

– Czy jest pan w szpitalu?

– Nie.

– No to gdzie pan jest?

– Na Mazowszu.

– A ile pan ma lat?

– 49.

– Nieee, no panie L. (uśmiech, żartobliwy ton). Ja wiem, że pan świetnie się trzyma, ale chyba pan ma trochę więcej lat…

– Nie, 49.

…i tak dalej.

Lekarka powiedziała, że trochę „dla świętego spokoju” wyślą go na tomografię głowy, czy nie ma tam żadnych nowych zmian, ale jej zdaniem raczej czysto neurologicznie nic się nie zmieniło. To, co się dzieje, to oczywiście zmiany poudarowe, ale na poziomie psychiatrycznym. Więc jak tomografia nic nie wykaże, to będzie go badać psychiatra. Ale ogólny obraz jest taki, że na razie ta rehabilitacja wiele mu nie daje. I że jak to się nie zmieni i on nie będzie współpracować, to oni go nie będą „trzymać” przez całe szesnaście tygodni, bo to zwyczajnie nie będzie miało sensu.

Co to oznacza? Konieczność załatwienia ZOLu. Wiecie, ile się czeka na miejsce w ZOLu na NFZ? W Warszawie i (dość szerokich) okolicach – około roku.

A co przez ten rok? Podobna placówka, tylko prywatna. Wiecie, ile to kosztuje? Do licha i trochę więcej. Wiecie, skąd mamy wziąć na to pieniądze? Bo ja nie wiem. Jakieś alternatywy? Brak. Nie wezmę go przecież do domu, bo nikt z nas nie ma umiejętności, które pozwoliłby się zająć człowiekiem w takim stanie. W szpitalu, po udarze, pod opieką fachowych pielęgniarek neurologicznych i tak zrobiła mu się odleżyna w jednym miejscu – lekarka to zauważyła; jak byłoby w domu, bez fachowej opieki? Kto by go był w stanie podnosić, umyć, zmienić pampersa? Jakaś rehabilitacja? W razie czego – jakiś lekarz…? Niewykonalne. Nie wspominam już o innych sprawach (choćby o tym, że Piłka za chwilę będzie już mieszkać w Londynie, Pucek zaczął studia we Wrocławiu, Pietruszka wraca na studia, ale daleki jest jeszcze od pełnego powrotu do post-depresyjnej normalności, a ja muszę kiedyś pracować). A nie mówimy o kimś, komu trzeba dać jeść i pomóc mu pójść do łazienki, tylko o człowieku leżącym, który samodzielnie nie jest w stanie nawet usiąść, a sprawną ma jedną rękę i trochę jedną nogę.

Jedyną opcją jest (wybaczcie kolokwializm, ale na eufemizmy nie mam siły) dobranie się do jego pieniędzy. Na pewno musimy zacząć procedurę ubezwłasnowolnienia, bo bez tego zwyczajnie nic nie zrobimy – ale to trwa. Prawnik powiedział o wniosku do sądu „o zabezpieczenie”, żeby sąd pozwolił na wykorzystanie jego pieniędzy (…tych, do których sąd jest w stanie dotrzeć, czyli tych, które są w banku) na opłaty za dom opieki. Sąd może także (i to pewnie na początek będzie konieczne, choć też nie załatwia się tego „od ręki”) wydać decyzję o umieszczeniu go w ZOLu bez jego zgody (bo on może odmówić podpisania dokumentów – albo dlatego, że „nie i już”, albo zwyczajnie nie wiedząc i nie rozumiejąc o co chodzi).

Generalnie fajnie byłoby, gdybyśmy na to wszystko mieli plus minus rok. A mamy w najlepszym razie miesiąc – dwa.

Jakby ktoś z czytających miał jakieś sugestie, to chętnie wysłucham…

***

Pucek zaczął studia we Wrocławiu. Była lekka panika ze znalezieniem pokoju (bo Wrocław wypadł na tyle późno, że akademiki były już „rozdane”). Ostatecznie udało się coś znaleźć – plusy są takie, że stosunkowo tanio (on ma na to własne pieniądze), u bardzo sensownych ludzi (…znajomi znajomych znajomej, oczywiście) i bez konieczności podpisywania „cyrografu” na cały rok akademicki. Jak Puckowi uda się dostać akademik „z drugiego rozdania” (będzie wiadomo w przyszłym tygodniu), to po prostu się przeprowadzi zapłaciwszy tylko za jeden miesiąc. Minus – trochę daleko od uczelni i bez studenckiego towarzystwa. Nic nie jest doskonałe.

Zostawiłem go tam we wtorek, trochę przestraszonego, trochę podnieconego faktem zaczynania nowej przygody i bycie „na swoim”. Generalnie jest OK, mamy kontakt, na zagubionego nie wygląda. Poradzi sobie. Ja odjeżdżając w stronę domu miałem mieszane uczucia: jakoś mi się smutno zrobiło na ten „odlot z gniazda”. Że biedny, mały synek tak sam, w jakimś pokoju, gdzieś na końcu świata… Oczywiście warto tu dodać, że mały synek ma osiemnaście lat, jest wyższy ode mnie (…co akurat nie jest specjalnie trudne) i sam podjął taką decyzję. I na razie wygląda na to, że jest z niej zadowolony. A „koniec świata” też widywało się dalszy. Tylko tatuś przeżywa…

***

Piłka na tydzień w Londynie. Właśnie dziś razem z Mire (koleżanką jeszcze z Cambridge, pochodzącą z Tanzanii) znalazły wreszcie mieszkanie do wynajęcia, gdzie wspólnie zamieszkają. Widziałem zjęcia: ładny „salon”, dwie sypialnie, nawet dwie łazienki (każda będzie miała własną). Niby jeszcze studencko, ale już prawie dorośle. I w fajnym miejscu. Jeszcze na studiach mówiły, że na pierwszym etapie będą razem coś wynajmować (wynajęcie małego mieszkania z dwiema sypialniami wychodzi w przeliczeniu na osobę znacząco taniej, niż samodzielne wynajęcie mieszkania z jedną sypialnią). No i proszę – udało się. Mire jest bardzo pozytywną i sympatyczną osobą, a jako współlokatorka ma tę dodatkową zaletę, że ma pracę, w której siedzi dzień w dzień do dziewiątej wieczorem (w wersji optymistycznej), więc w zasadzie prawie nie ma jej w domu…

***

Pietruszka wraca na studia. To oczywiście dobra wiadomość (…mam nadzieję), ale widać, że to przeżywa i się denerwuje. Oczywiście trochę się o niego boję – a niewiele mogę mu pomóc, bo „ten typ tak ma”, że pomagać mu trudno (już kiedyś tym pisałem).

***

Zaczął się październik. Jest jesień. Trochę się boję pomyśleć, gdzie będziemy za miesiąc. Trzymajcie kciuki, bo jest jednak sporo niewiadomych i parę całkiem realnych czarnych scenariuszy…