Dzieje się milion rzeczy. Na raz, oczywiście, bo przecież jakby się działy po kolei, to by było za proste. Tu lekarz, tam jakieś urzędy, to trzeba załatwić, tamto trzeba załatwić… Do tego dochodzą zbliżające się święta, które z paru powodów będą wyglądały nieco inaczej, niż zwykle (o tym niżej). A ze świętami wiążą się także próby scholi na Triduum Paschalne (czyli jeszcze jedno popołudnie / wieczór zajęte). A na to wszystko nakłada się oczywiście normalna praca – kończę książkę, na którą teoretycznie mam jeszcze sporo czasu, ale w praktyce MUSZĘ ją skończyć jak najszybciej, bo im szybciej skończę, tym szybciej zapłacą – a to niestety znowu robi się sprawa życia i śmierci. Nie, jasne że nie dosłownie. Ale.

Bo oczywiście zawsze coś, prawda? Pieniądze za książkę będę miał za +/- trzy tygodnie. Czyli już na pewno po świętach. Na koncie głównie przeciągi – ale wyliczyłem, że jakoś te trzy tygodnie przeżyjemy. Na styk, bez szaleństw, ale przeżyjemy. Wyliczyłem to dokładnie w poniedziałek rano. I jak już miałem wyliczone, to właśnie przyszła wiadomość z towarzystwa ubezpieczeniowego, że we wtorek upływa termin płatności drugiej raty składki za ubezpieczenie samochodu (o której inaczej bym zapomniał, co także świadczy o tym, że jestem zmęczony). I cały misterny plan…

…wiadomo.

Jak zapłacę wszystko to, co mi zostało do zapłacenia w ciągu najbliższych kilku dni, to zostaną mi jakieś grosze, za które oczywiście trzech tygodni nie przeżyjemy. O świętach już nawet nie wspominam – dobrze przynajmniej, że akurat TE święta to bardziej na liturgii, niż gdzie indziej, i bez kupowania prezentów. Co nie zmienia faktu, że tym razem niestety nie obędzie się bez pożyczenia. Dobrze, że z grubsza jest od kogo…

Zawsze na „świąteczne śniadanie” (płynnie przechodzące w świąteczny obiad…) w Niedzielę Wielkanocną jeździliśmy do mojego Taty. Tradycja, zawsze tak było i gdzieś podświadomie oczywiście myśleliśmy, że zawsze tak będzie. Ale, jak wiadomo, „zawsze” nie istnieje… Ciocia (żona Taty) poważnie chora. Chemie, naświetlania i wszystkie inne atrakcje, które (niestety) dobrze znam. I ciocia – mistrzyni świątecznego stołu – powiedziała, że niestety, ona w tym roku „imprezy” nie zrobi, bo po prostu nie będzie miała na to siły. Do nas też nie przyjadą, bo – patrz punkt pierwszy. Jasne, pojedziemy do nich w niedzielę późnym popołudniem czy wieczorem, żeby się chociaż zobaczyć (Piłka przyjeżdża do domu na niecałe trzy dni…) – ale to tyle. I wiele niestety wskazuje na to, że dużo lepiej już nie będzie.

Piłka miała w ogóle nie przyjeżdżać na Wielkanoc, bo na uniwersytetach w Stanach nie ma przerwy wiosennej połączonej z wielkanocną, jak w wielkiej Brytanii: do czwartku miała mieć normalnie zajęcia, potem od poniedziałku dalej – a lot z Ameryki do Europy na dwa dni to jednak trochę przesada. Okazało się jednak, że półtora tygodnia przed Wielkanocą Piłka z grupą z Harvard Law School leci na kilka dni do Wiednia na jakiś międzynarodowy konkurs dla studentów prawa. Wracają z tego Wiednia… w Poniedziałek Wielkanocny. Za bilety lotnicze oczywiście płaci uczelnia. Więc moja rzeczowa córka poszła do organizatorów i zapytała, czy mogą jej kupić bilet powrotny nie z Wiednia, tylko z Warszawy. Zgodzili się, nie robiło im to różnicy. Więc Piłka kupiła jakiegoś Wizzaira czy Ryanaira (nie pomnę) z Wiednia do Warszawy: zjawi się w domu w sam Wielki Piątek późnym wieczorem, a już w poniedziałek leci z powrotem do Bostonu. Trochę wariactwo – ale przynajmniej wpadnie.

***

Zmęczony jestem. Bardzo. Uświadomiłem sobie, że w zasadzie przez cały ubiegły rok nie miałem wakacji. Jasne, byłem na Filipinach – wyprawa fantastyczna, ale jednak wakacje to nie były (choć spędziliśmy dwa dni na plaży…). Wyjazd w sierpniu – choć także bardzo pozytywny – też nie był „wypoczynkowy”. Potrzebuję wakacji. Choć kilku dni oderwania od codzienności, wyjechania gdzieś, pobycia ze sobą samym albo w jakimś miłym (ale niewielkim!) towarzystwie. Tyle, że w najbliższym czasie nie mam na to najmniejszych szans. Może – MOŻE – jak wszystko dobrze się ułoży (…i będą jakieś pieniądze), to uda mi się wyrwać na kilka dni… we wrześniu. Na pewno nie wcześniej. A jest dopiero koniec marca.

A ja właśnie przez te ostatnie nieco zwariowane dwa tygodnie – i mając w perspektywie kolejne dwa podobne – coraz mocniej odczuwam to, że (mówiąc najprościej) nie mam już dwudziestu lat. Ani czterdziestu zresztą. Że zwyczajnie mam mniej siły niż kiedyś. Że szybciej się męczę, że jestem mniej odporny, że taka sama ilość „dodatkowych atrakcji”, które jeszcze dziesięć czy piętnaście lat temu skwitowałbym sarkastycznie, że „…ot, dzień świra” – dziś okazuje się dużo większym obciążeniem. I wymaga dużo dłuższej regeneracji. Na którą nie ma czasu ani środków.

No, to sobie pomarudziłem.

Obiecuję sobie, że wrócę do pisania, ale za każdym razem, kiedy chcę się za to wziąć, coś „wypada”. Dużo ostatni spraw, które sprawiają, że nie chce mi się pisać, nie chce mi się opowiadać, nie chce mi się tłumaczyć. A z czasem – oczywiście – sprawy się nawarstwiają, więc kolejnym dniu czy tygodniu jeszcze trudniej się zabrać za pisanie, bo tych spraw do opisania czy wyjaśniania jest coraz więcej. Więc siadam, patrzę przez chwilę – a potem i tak kończy się na „…bez sensu”.

Nie, to nie jest tak, że wszystko jest źle, wszystko się wali, nic się nie udaje. Obiektywnie patrząc jest… Przeciętnie. Zapewne. Tylko kilka poważniejszych problemów… i milion drobnych spraw, które sprawiają, że trochę nie mam siły na to wszystko.

Pamiętam, jak kiedyś tu pisałem zirytowany o problemach finansowych. I co? I minęło ileś lat (a ten blog ruszył już ponad dwadzieścia lat temu!) – i dalej jest tak samo. Znowu gdzieś brakuje, znowu czegoś się nie da, znowu trzeba nerwowo czekać, czy aby przelew zdąży wpłynąć zanim będzie musiał wypłynąć (…że się tak wyrażę). Nawet jak przez chwilę jest lepiej – to zaraz znowu nie jest. Tym razem przelew ma wpłynąć w piątek (…„do piątku”, ale realnie oznacza to piątek, rzecz prosta). Problem polega na tym, że w czwartek muszę coś zapłacić. I co z tym fantem zrobić? Jakieś drobne zagięcie czasoprzestrzeni byłoby niezłym wyjściem…

Jasne, jasne, z głodu nie umrę, będę musiał pożyczyć (…od kogo?) i tyle. A potem wpłynie, to oddam. Co oznacza, że to, co wpłynie, już będzie uszczuplone. I nawet to by było do wytrzymania – „zacisnąć pasa”, przeczekać, za kilka dni kończę książkę, więc niedługo niby jakaś kasa będzie… Tyle, że jest styczeń. A w lutym będzie rachunek za gaz. A przez ostatni miesiąc temperatury były takie, że jak pomyślę o wysokości tego rachunku, to już nawet ogrzewania nie musze podkręcać , bo i tak mi się gorąco robi.

I tak w nieskończoność.

***

Mówiłem Wam kiedyś o osiołku w kieracie…? Obrazek usłyszany na jakichś rekolekcjach. Osiołek chodzi w kieracie. Kierat, praca, codzienne życie, porównanie banalne do bólu. Tyle, że jak się chwilę zastanowić…

Taki „kierat” kojarzy nam się z pracą bez sensu i bez celu, męczącą po prostu. Ale to nieprawda. Kierat nie jest bez sensu. Kierat ma cel. Kiedy osiołek kręci kieratem, to (na przykład) pompuje wodę, która nawadnia pole. To jest potrzebna i ważna praca! Bez wody pole nie obrodzi, bez ciężkiej pracy osiołka nie będzie jak żyć. Praca osiołka ma sens. Ma cel. Jest potrzebna. Ale…

Osiołek chodzi w kieracie cały dzień. Wieczorem jest zmęczony. Bolą go nogi, jakby przeszedł wiele kilometrów. Nie, nie „jakby”. Przecież właśnie przeszedł wiele kilometrów! W końcu szedł cały dzień.

Cały dzień szedł przed siebie, w dodatku z obciążeniem. Wiedział, że nie może przestać, że jego praca jest potrzebna, że nie może zawieść. Szedł, szedł, szedł…

…ale wieczorem, po całym dniu chodzenia, dalej był w tym samym miejscu, co rankiem. Smutne, co?

A potem, raz na jakiś czas, osiołek ma czas, żeby się zatrzymać. Jakaś chwila wolnego, jakieś małe wakacje, jakieś rekolekcje… Więc osiołek ma też czas, żeby pomyśleć. Żeby przeanalizować całą swoją sytuację. A kiedy już widzi – podejmuje jakąś refleksję. Patrzy na to wszystko z perspektywy.

Więc kiedy wraca do pracy, zaczyna… Chodzić szybciej.

Tyle. Morału dziś nie będzie.

Są za to dwie świetne płyty, które chciałem Wam polecić. Ale to już nie dziś. Stay tuned.

Zmarł Jan Turnau – mądry i dobry człowiek, publicysta, animator dialogu ekumenicznego. Pisał mądrze (parafrazując ś.p. księdza Tischnera – pisał nie tylko do rzeczy, ale też do ludzi).

Poznałem Jana ćwierć wieku temu, kiedy zaczynałem pracę w Jednej Gazecie. Poniekąd poprzez niego tam trafiłem. Zdarzało nam się rozmawiać na bardzo różne tematy (ale z nim nigdy nie rozmawiało się „o niczym”), kilka razy miałem okazję z nim współpracować (wspólnie robiliśmy na przykład wywiad z o. Timothym Radcliffe’em, wówczas generałem dominikanów, w ubiegłym roku mianowanym kardynałem przez Franciszka). Wiele razy pomagał mi zdobywać potrzebne informacje. Miał „namiary” i bezpośrednie numery telefonów do połowy episkopatu, mnóstwa innych ludzi istotnych w Kościele, ale też do przedstawicieli innych kościołów, do rabinów, do wielu muzułmanów. Znali go niemal wszyscy, a on zawsze był sobą – człowiekiem o niezwykle przenikliwym spojrzeniu, ale skromnym, dobrym, otwartym, raczej słuchającym innych, niż mówiącym o sobie.

Kiedy odszedłem z gazety (krótka to była przygoda, niecałe trzy lata…), utrzymywaliśmy kontakt… Z rzadka. Ja dzwoniłem do niego w dniu jego urodzin (łatwo mi było pamiętać, bo miał urodziny w tym samym dniu, co moja M.). On odzywał się też może raz w roku, pytał co u mnie słychać. Po śmierci M. zadzwonił i powiedział dosłownie dwa zdania – że mi współczuję, że pamięta), a potem długo milczał do słuchawki.

A potem jakoś nam się ten kontakt wyciszył. Co roku dwudziestego trzeciego lutego myślałem, żeby do niego zadzwonić – ale jakoś nigdy tego nie zrobiłem. Kiedy we wrześniu spotkałem się „po latach” ze znajomymi z gazety, pytałem o niego – ktoś powiedział, że jest już bardzo słaby, że się bardzo postarzał, choć „wygląda tak jak zawsze” (bo Jan „od zawsze” wyglądał jak mocno starszy pan). Pomyślałem, że muszę się do niego odezwać. I że w lutym, na jego urodziny, zadzwonię. I pewnie bym to zrobił, ale wczoraj dowiedziałem się, że odszedł.

To „…spieszmy się kochać ludzi…” z wiersza księdza Twardowskiego (też Jana…), bywa powtarzane, parafrazowane, przekształcane na tyle sposobów, że stało się niemal memem. Że już prawie trąci banałem. A jednak…

Trochę nie mam siły pisać. Jest taka dziwna zależność w moim życiu, że zawsze jak się wydaje, że wszystko się wali, że zostały już tylko gruzy i zgliszcza, to okazuje się, że jednak jest w tym wszystkim jakaś droga, że otwiera się nowa perspektywa, że coś się na tych gruzach jednak da zbudować.

Niestety, ten medal ma też drugą stronę, swój negatyw, lustrzane odbicie: czasami mam wrażenie, że zawsze, jak już się wydaje, że jest lepiej – że jest dobrze, że wszystko się jakoś układa – to wyskakuje coś, co ten obrazek burzy. Jakiś kolejny problem, kolejny dołek, kolejna przeszkoda.

Tak, to oczywiście prawda stara jak ludzkość, odwieczny cykl strapienia i pocieszenia, tak rzeczowo opisany przez Ignacego Loyolę.

To tym bardziej trudne, że ja – dawno już doszedłem do tego wniosku – naprawdę nie mam dużych wymagań. Nie oczekuję od życia rzeczy wielkich. Wstrząsających przeżyć, wybuchów emocji, największych wspaniałości. Milionów na koncie. Naprawdę. To, co mam, zupełnie mi wystarcza. Nie musi być rewelacyjnie. Nie musi być wspaniale. Nie potrzebuję wielkich wydarzeń, żeby się zachwycić.

Czasami chciałbym tylko, żeby było normalnie. Zwyczajnie. Spokojnie. Żeby nie musieć się martwić o codzienność, o przyszłość. O bliskich.

No i właśnie: ile razy tę normalność osiągam (czy, w każdym razie, już mi się wydaje, że ją osiągam…), tyle razy dzieje się coś, co ją zaburza. I bardzo często jest to coś, na co nie mam żadnego wpływu – albo mam wpływ bardzo niewielki.

Hey, Mr. Tambourine Man, play a song for me – I’m not sleepy and there ain’t no place I’m goin’ to…